Britse monarchie zal na overlijden van Elizabeth nooit meer hetzelfde zijn

Posted on

09 sep 2022 om 14:53Update: een dag geleden

Met het overlijden van koningin Elizabeth breekt voor het Britse koningshuis een nieuw tijdperk aan. De vorstin wordt opgevolgd door haar oudste zoon Charles. Maar het is heel goed mogelijk dat de monarchie er onder hem anders uit komt te zien. Vooral landen die onderdeel zijn van het Gemenebest ruiken hun kans om (volledig) onafhankelijk te worden.

Door Robbert van der Linde

De Britse monarchie is een van de oudste ter wereld die nog bestaat. Over het algemeen wordt 1066 genomen als het beginjaar. Toen versloeg Willem de Veroveraar al zijn rivalen voor de Engelse troon. Hij werd op Eerste Kerstdag gekroond als eerste koning van een verenigd Engeland.

Tegenwoordig is het Verenigd Koninkrijk een constitutionele monarchie met een parlementaire democratie, net als Nederland. Dat houdt in dat de macht van de vorst sterk begrensd wordt door de grondwet en het parlement.

Volgens een peiling van onderzoeksbureau Ipsos had in 2021 een meerderheid van de Britse bevolking nog steeds een (groot) vertrouwen in de monarchie. Dat vertrouwen verschilt wel fors per leeftijdscategorie. Vooral oudere Britten vinden dat hun land een monarchie moet blijven.

Dat bleek ook uit een grote peiling die dit jaar werd gehouden rond het zeventigjarige jubileum van Elizabeth. Ruim drie kwart van de ondervraagde 65-plussers vond dat de monarchie in stand moest blijven. In de leeftijdsgroep 18-24 jaar was dat nog maar een derde. Jonge Britten zien meer in een gekozen staatshoofd dan een erfelijke positie.

1:09Afspelen knop

Charles veel minder populair dan zijn moeder (en zoon)

De donderdag overleden Elizabeth was volgens de peilingen veruit het populairste lid van het koningshuis. Haar opvolger Charles is bij lange na niet zo geliefd als zijn moeder. Zijn oudste zoon William wordt al gezien als een betere troonopvolger dan Charles zelf.

Charles is al koning sinds het moment dat zijn moeder overleed. Hij wordt zaterdag formeel gekroond. Charles zal voor zichzelf geen rol als ‘tussenpaus’ in gedachten hebben. Het is bekend dat hij van plan is om het koningshuis af te schalen, waarbij minder familieleden officiële taken krijgen. Het staat vast dat Charles het lastig gaat krijgen met de erfenis van zijn moeder.

Met haar zeventigjarige regeerperiode was Elizabeth een van de langstzittende staatshoofden ter wereld ooit. Daardoor groeide ze uit tot een symbool van rust en stabiliteit. Veel Britten kunnen zich volgens de Britse politicoloog Peter Harris letterlijk geen wereld zonder haar voorstellen. Dat is een uitermate grote schaduw waar Charles uit moet zien te treden.

Toen Elizabeth in 1953 werd gekroond, leidde dat al tot de nodige discussie of dergelijke rituelen nog wel van deze tijd zijn. Nu Elizabeth is gestorven en haar veel minder populaire zoon de zwierige gouden scepter overneemt, zal die discussie nogmaals oplaaien. En waarschijnlijk feller dan ooit.

Volgens experts zal Charles zich niet wurmen in het koningsmalletje dat zijn moeder zeventig jaar lang heeft gevormd. Hij staat erom bekend zich uit te spreken over zaken die hij belangrijk vindt, zoals het klimaat. Dat kan tot onrust in het land leiden, iets wat Elizabeth altijd en ten koste van alles probeerde te vermijden.

  • Zie ookKoning Charles III: Klimaatactivist die zich niet in een malletje wil wurmen

Ander staatshoofd voor Gemenebestlanden?

De Britse monarch is naast staatshoofd van het VK ook het staatshoofd van veertien landen binnen het zogenoemde Gemenebest. Dat is een verbond van landen die ooit tot het Britse keizerrijk behoorden. Daaronder vallen onder meer Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Jamaica. In die landen kan de roep om verdere onafhankelijkheid nu verder aanzwellen.

Volgens historicus Alastair Bellany van de Rutgers University was er tijdens de regeerperiode van Elizabeth al een “groeiende onvrede” onder Gemenebestlanden met de Britse vorstin als staatshoofd. “Hoeveel van die landen zullen dit moment aangrijpen om zich los te maken van de Britse kroon, nu de persoonlijke sympathie en bewondering voor Elizabeth geen rol meer speelt?”, vraagt hij zich af.

Gemenebestlanden

Dat die onafhankelijkheid mogelijk is, bewees Barbados vorig jaar nog. Het Caribische eiland nam eind november na precies 55 jaar afscheid van Elizabeth als staatshoofd. Charles was als vertegenwoordiger van het Britse koningshuis aanwezig bij de ceremonie op het eiland. Sindsdien is Barbados een republiek, met een eigen president als staatshoofd.

Zeker zes Caribische eilanden hebben aangegeven het voorbeeld van Barbados te willen volgen. Aan de andere kant ziet Nieuw-Zeeland geen reden om zich los te maken van de Engelse kroon.

Het verlaten van het Gemenebest is overigens niet nodig voor lidstaten om hun eigen staatshoofd te krijgen. Zo is India als voormalige Britse kolonie sinds 1947 lidstaat, maar is de Indiase president sinds 1950 officieel het staatshoofd. Andere landen zullen zo’n verdeling nu ook op zijn minst gaan overwegen.

Beeld: Getty Images

Lees meer over:

Verenigd KoninkrijkKoningin Elizabeth IIKoningshuisBrits koningshuis

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services